Waarom ervaart iedereen akoestiek anders?

Hoe kunnen wij hier als betrokkene bij een project het best mee omgaan?

Een eerste geruststelling: gelukkig is er een gemene deler met betrekking tot wat algemeen als akoestisch comfortabel wordt ervaren. Daarom zijn er duidelijke richtlijnen voor de nagalmtijd, spraakverstaanbaarheid en het algemeen geaccepteerde achtergrondgeluidniveau waarmee wordt gerekend door akoestisch specialisten. Een goed voorbeeld hiervan zijn de NOC-NSF richtlijnen voor sportzalen of de richtlijnen voor scholen opgesteld door Frisse Scholen.

Maar in enkele projecten kunnen deze eisen en richtlijnen niet toereikend zijn. Waar komt dat verschil in ervaring vandaan? 

1. Allereerst is het gehoor van een ieder uniek. Het gehoor kan zich in een verslechterde staat begeven door bijvoorbeeld de leeftijd. Bij oudere mensen neemt de gevoeligheid voor hogere tonen af, waardoor een gesprek moeilijker te volgen is in rumoerige omgevingen. Ook onder mensen met een jongere leeftijd kan er een verschil in ervaring optreden doordat sommige personen een slechtere staat van het gehoor hebben door langdurige blootstelling aan hoge geluidniveaus op bijvoorbeeld festivals.
2. Een andere factor is de overgevoeligheid voor geluid (hyperacusis). Voor deze mensen kunnen gewone geluiden als te luid of irritant ervaren worden, terwijl anderen hetzelfde geluid als normaal ervaren. Oorzaken hiervoor kunnen gehoorschade zijn, stress of verschijnselen van een burn-out.
3. De omstandigheid waarin het geluid wordt waargenomen. In een lunch- of ontmoetingsruimte is het normaal dat je veel gesprekken door elkaar kan horen, maar als dat gebeurt in een ruimte waar je normaliter stil kan werken zijn diezelfde achtergrond gesprekken uitermate irritant.
4. Daarnaast kan er ook een individuele irritatie zijn naar een bepaalde collega over de manier van telefoneren of overleggen, terwijl de ander hetzelfde gesprek niet eens op kan vallen. Hier speelt de persoonlijke voorkeur dus een belangrijke rol. Deze persoonlijke voorkeur komt ook terug in de mate van galm of achtergrondgeluid in een ruimte. Een goed voorbeeld hiervan is de radio in het kantoor. Hoe vaak is hier weleens een discussie over op de werkvloer? Bij persoonlijke voorkeur kan ook de gewenning een rol spelen. Wie in een drukke omgeving werkt voor langere tijd, ontwikkelt soms hogere tolerantie.
5. En als laatste is de emotionele stemming van de gebruiker van de ruimte van invloed. Iemand die erg gespannen is of moe, is veel eerder geïrriteerd dan iemand die fris, uitgeslapen en lekker in zijn vel zit. Voor de eerste persoon is het aanwezige geluid veel eerder irritant.

Dit zijn geen factoren waar akoestisch experts direct aan kunnen rekenen, maar zijn wel elementen waar rekening mee gehouden kan worden bij het indelen van een ruimte. Omdat mensen zo verschillend reageren op geluid, is het cruciaal dat het ontwerp zowel aan objectieve richtlijnen voldoet als aanpasbaar is voor diverse behoeften. Daarom maken wij nu een link naar de binnenruimte.

De vertaling naar de binnenruimte

Gelukkig is in de meeste gevallen het werkveld en specialisme van Matude wél objectief en meetbaar. In het interieur zijn er elementen met betrekking tot geluid die we wel exact kunnen berekenen en toe kunnen kennen aan een ruimte. 

De nagalmtijd, spraakverstaanbaarheid, spraak privacy en het aanwezige achtergrondgeluidniveau zijn de technische eigenschappen van een ruimte waar Matude met haar materialen invloed op heeft. De geluidsabsorberende eigenschappen van de systemen die Matude in haar assortiment heeft zorgen voor:

• Een korte nagalmtijd
• Betere spraakverstaanbaarheid
• Betere spraakprivacy
• Een lager achtergrondgeluidniveau

Beïnvloed als interieurarchitect of betrokkene bij het project de factoren die te beïnvloeden vallen! Niet elke ruimte hoeft fluisterstil te zijn en vol te hangen met geluidsabsorberend materiaal. Sterker nog: een beetje achtergrondgeluid kan juist bijdragen aan sfeer of sociale interactie waar de gebruiker van de ruimte naar op zoek is. Het gaat erom dat de akoestiek aansluit bij de functie van de ruimte, maar vooral bij de mensen die hem gebruiken. Een paar voorbeelden:

• In een stiltewerkplek wil je een lage nagalmtijd en minimale afleiding (nagalmtijd < 0,5 sec.)
• In een informele overleg zone mag er meer dynamiek zijn (nagalmtijd tussen de 0,5 en 0,8 sec.)
• In een zorginstelling is rust belangrijk, maar ook verstaanbaarheid van spraak en de privacy ervan (bij bijvoorbeeld de balies).

Zonering, het scheiden van functies met verschillende akoestische behoeften, is hierin vaak een effectieve oplossing. Deze ruimte-zonering zorgt er ook direct voor dat de gebruiker van de ruimte zelf de juiste plek kan vinden om zijn functie uit te oefenen. Werk daarom met arbo-kamers, stilte-kamers of zonering in open kantoren om tegemoet te komen aan de gebruikers die overgevoelig zijn voor geluid. Laat in het ontwerp duidelijk zien dat er op deze manier rekening wordt gehouden met de individuele behoeften.

“De nagalmtijd, spraakverstaanbaarheid, spraak privacy en het aanwezige achtergrondgeluidniveau zijn de technische eigenschappen van een ruimte waar Matude met haar materialen invloed op heeft.”

De rol van Matude

Matude is uw klankbord. Wij bieden de juiste ondersteuning om de signalen te vertalen naar concrete akoestische verbeteringen voor uw binnenruimte. Een goed akoestisch ontwerp is namelijk een ontwerp waar niet alleen gekeken is naar akoestische richtlijnen. Het vraagt om begrip en oog voor de diversiteit van gebruikers van de ruimte. Stel jezelf bij elk ontwerp de volgende vragen:

• Wie gaan de ruimte gebruiken en op welke manier?
• Zijn er mensen met specifieke gevoeligheden voor geluid?
• Hoe wilt u dat de ruimte akoestisch ervaren gaat worden?
• Hoe zorgt u ervoor dat iedereen zich prettig zal voelen in de ruimte?
• Hoe wordt rust op een slimme manier gecombineerd met een dynamische omgeving?

En misschien wel de belangrijkste tip: neem signalen en voorkeuren serieus. Een medewerker die klaagt over het geluid in een kantoor terwijl de rest er prettig werkt is geen zeurder, maar waardevolle feedback over het ontwerp en over hoe akoestiek écht wordt ervaren door een individu.